5ส (5S) คือพื้นฐานการจัดระเบียบสถานที่ทำงานของ TPM และ Lean หลักสำคัญไม่ใช่แค่ "ทำให้ดูสะอาด" แต่คือ "แก้ที่ต้นเหตุ" เพื่อปลดปล่อยเวลาไปทำงานที่สร้างคุณค่า
5 ขั้นของ 5ส
- สะสาง (Seiri) — แยกของจำเป็นออกจากของไม่จำเป็น แล้วกำจัดของไม่จำเป็นทิ้ง (ใช้เทคนิค Red Tag / ป้ายแดง)
- สะดวก (Seiton) — จัดวางให้หยิบใช้-คืนได้เร็ว ทุกอย่างมี "ที่อยู่" ชัดเจน เป้าหมายหยิบได้ใน 30 วินาที
- สะอาด (Seiso) — ทำความสะอาดเพื่อ "ตรวจเจอข้อบกพร่อง" (Cleaning is Inspection) ไม่ใช่แค่ปัดกวาด
- สร้างมาตรฐาน (Seiketsu) — คงสภาพ 3 ส. แรกด้วยมาตรฐาน visual control
- สร้างนิสัย (Shitsuke) — ปฏิบัติตามจนเป็นวินัย เป้าหมายคือ "คน"
เทคนิค Red Tag (ป้ายแดง)
ในขั้นสะสาง ติดป้ายแดงบนของที่สงสัยว่าไม่จำเป็น → ตัดสินใจร่วมกับหัวหน้า → กำจัด → บันทึกและถ่ายภาพผล วัดผลจากพื้นที่และเวลาที่คืนกลับมา
ข้อผิดพลาดที่ทำให้ 5ส ล้มเหลว
- ทำ 5ส "ไว้โชว์" เวลามีคนมาตรวจ
- ซ่อนของเข้าชั้นแทนที่จะกำจัด
- ทำความสะอาดแค่พื้น ไม่แตะเครื่องจักร
ปัจจัยความสำเร็จคือ ผู้บริหารทำเป็นตัวอย่าง (Manager Model) + ทำสม่ำเสมอวันละ 10 นาทีในเวลางาน
อยากวางระบบ 5ส และ TPM เต็มรูปแบบในโรงงาน? ติดต่อปรึกษาเราได้เลย